Z czego wynika podatność kompozytu na pękanie?
Zlewozmywaki określane jako granitowe są wykonane z kompozytu składającego się z kruszywa mineralnego oraz żywicy pełniącej funkcję spoiwa. Materiał jest sztywny i odporny na wiele typowych obciążeń, ale podobnie jak inne materiały mineralne gorzej toleruje punktowe uderzenia i silne naprężenia.
Darek Trojanowski, ekspert STELLMAN® w zakresie zlewozmywaków i armatury, zwraca uwagę:
„Zlew granitowy jest bardzo trwały w normalnej eksploatacji, ale nie należy mylić twardości z niezniszczalnością. Kompozyty dobrze znoszą codzienne użytkowanie, natomiast silne uderzenie w krawędź czy naprężenie podczas montażu może doprowadzić do pęknięcia.”
1. Uderzenie ciężkim przedmiotem
Jedną z najczęstszych przyczyn jest uderzenie garnkiem, patelnią, metalowym narzędziem lub innym ciężkim przedmiotem.
Szczególnie wrażliwe są:
- narożniki,
- krawędzie komory,
- okolice otworu odpływowego,
- miejsca wykonania otworów pod baterię lub dozownik.
Silne punktowe uderzenie może spowodować odprysk, niewielką rysę albo pęknięcie przechodzące przez całą grubość materiału.
2. Nieprawidłowy montaż zlewu
Pęknięcie nie zawsze powstaje podczas użytkowania. Przyczyną może być również sposób montażu.
Problem może wystąpić, gdy zlew:
- został nierówno osadzony w otworze,
- jest podparty tylko w kilku miejscach,
- został nadmiernie ściśnięty elementami mocującymi,
- opiera się o blat w sposób powodujący stałe naprężenie,
- został zamontowany w zbyt małym lub nieprawidłowo wykonanym otworze.
Naprężenie może istnieć przez wiele tygodni lub miesięcy, zanim pojawi się widoczne pęknięcie.
Dlatego fakt, że zlew pękł po pewnym czasie od montażu, nie pozwala jeszcze automatycznie określić przyczyny.
3. Nieprawidłowo wykonany otwór
Szczególnej ostrożności wymaga wykonywanie dodatkowych otworów pod baterię, dozownik płynu czy pokrętło korka automatycznego.
Jeżeli otwór zostanie wykonany nieprawidłowym narzędziem, w złym miejscu albo zbyt blisko krawędzi, w materiale mogą powstać mikropęknięcia. Początkowo są niemal niewidoczne, a później mogą się powiększać.
Jeżeli producent przygotował miejsca technologiczne przeznaczone do wybicia lub wiercenia, należy wykonywać otwory zgodnie z jego instrukcją.
4. Nagła zmiana temperatury
Kompozyty są odporne na wysoką temperaturę w zakresie przewidzianym przez producenta, ale problemem może być gwałtowny szok termiczny.
Przykładem jest sytuacja, gdy bardzo gorący przedmiot zostanie postawiony na mocno wychłodzonej lub mokrej powierzchni albo gdy skrajnie gorąca ciecz trafia miejscowo na zimny materiał.
Takie sytuacje nie muszą od razu spowodować pęknięcia, ale mogą zwiększać naprężenia występujące w kompozycie.
5. Uszkodzenie powstałe wcześniej
Zdarza się również, że zlew został wcześniej uderzony podczas transportu, przenoszenia albo montażu, ale uszkodzenie początkowo nie było widoczne.
Niewielkie mikropęknięcie może z czasem się powiększyć pod wpływem:
- ciężaru zlewu,
- zmian temperatury,
- drgań,
- obciążenia naczyniami,
- naprężenia instalacji odpływowej.
Dlatego przy ocenie pęknięcia warto przeanalizować nie tylko moment jego zauważenia, lecz także cały sposób transportu i montażu produktu.
6. Wada materiałowa lub produkcyjna
Takiej możliwości również nie można wykluczyć. Nieprawidłowość struktury kompozytu, niewłaściwe utwardzenie materiału czy lokalna wada technologiczna mogą zwiększyć podatność zlewu na pękanie.
Nie oznacza to jednak, że każde pęknięcie jest automatycznie wadą fabryczną. Darek Trojanowski wyjaśnia: „Przy reklamacji kluczowe jest miejsce rozpoczęcia pęknięcia i jego przebieg. Inaczej wygląda uszkodzenie po uderzeniu w krawędź, inaczej pęknięcie rozpoczynające się przy nieprawidłowo wykonanym otworze, a jeszcze inaczej wada strukturalna materiału. Samo zdjęcie całego zlewu często nie wystarcza – potrzebne są dokładne fotografie miejsca inicjacji pęknięcia.”
Pęknięcie przy odpływie – co może oznaczać?
Okolica odpływu jest jednym z miejsc, które warto szczególnie dokładnie obejrzeć.
Pęknięcie może być związane między innymi z:
- nadmiernym dokręceniem elementów odpływowych,
- nieprawidłowym ułożeniem uszczelki,
- naprężeniem syfonu,
- uderzeniem,
- wadą materiałową.
Jeżeli pęknięcie zaczyna się dokładnie przy otworze odpływowym, podczas diagnozy należy sprawdzić również sposób montażu zestawu odpływowego.
Czy pęknięty zlew granitowy można naprawić?
To zależy od charakteru uszkodzenia. Niewielki odprysk powierzchniowy można czasami wypełnić odpowiednią żywicą lub zestawem naprawczym do kompozytów. Przy dobrze dobranym kolorze efekt może być mało widoczny.
Znacznie gorzej wygląda sytuacja w przypadku pęknięcia konstrukcyjnego przechodzącego przez ściankę lub dno komory. Takie uszkodzenie można próbować kleić od spodu, jednak należy mieć świadomość, że zlew podczas użytkowania podlega obciążeniom, zmianom temperatury i stałemu kontaktowi z wodą. Z tego powodu przy poważnym pęknięciu bezpieczniejszym rozwiązaniem jest zazwyczaj wymiana zlewozmywaka, a nie jego prowizoryczna naprawa.
Co zrobić, gdy zlew pęknie?
Przede wszystkim warto przestać intensywnie korzystać z uszkodzonej komory, szczególnie jeżeli pęknięcie powoduje przeciek.
Należy wykonać:
- zdjęcie całego zlewozmywaka,
- dokładne zdjęcia pęknięcia z kilku stron,
- zbliżenie miejsca, w którym pęknięcie się rozpoczyna,
- zdjęcia spodu zlewu,
- fotografie sposobu montażu i podparcia,
- zdjęcia odpływu, jeżeli pęknięcie znajduje się w jego pobliżu.
Taka dokumentacja pozwala znacznie dokładniej ocenić, czy przyczyną mogło być uszkodzenie mechaniczne, montażowe czy materiałowe.
Pęknięty zlew granitowy nie zawsze oznacza wadę produktu
Najważniejszy wniosek jest prosty: z samego faktu pęknięcia nie da się wiarygodnie ustalić jego przyczyny. Kompozyt może zostać uszkodzony przez silne uderzenie, naprężenie montażowe, błędnie wykonany otwór, niewłaściwe podparcie czy ekstremalną zmianę temperatury. Możliwa jest również wada materiałowa. Dlatego przy każdej takiej sytuacji najpierw należy ustalić miejsce rozpoczęcia pęknięcia i sposób, w jaki przebiega ono przez materiał. Dopiero wtedy można rzetelnie ocenić, co prawdopodobnie stało się ze zlewem i czy jego naprawa ma sens.