Dlaczego stal nierdzewna nie rdzewieje tak łatwo?
Stal nierdzewna zawiera chrom, który w kontakcie z tlenem tworzy na powierzchni bardzo cienką warstwę ochronną. Nazywa się ją warstwą pasywną. Jest niewidoczna gołym okiem, ale ogranicza kontakt metalu z wilgocią i tlenem, a tym samym chroni przed korozją.
W zlewozmywakach kuchennych często stosowana jest stal AISI 304, określana również jako stal 18/10. Oznaczenie to odnosi się do zawartości chromu i niklu. Materiał ten dobrze radzi sobie w typowych warunkach domowych, jest odporny na wodę, większość produktów spożywczych oraz zwykłe środki do mycia naczyń.
Nie oznacza to jednak, że stal jest całkowicie odporna na każdy rodzaj chemii, długotrwałą wilgoć czy zanieczyszczenia metaliczne.
Rude plamy nie zawsze oznaczają korozję zlewu
Najczęstszą przyczyną pojawienia się rdzawych punktów na zlewie jest kontakt z przedmiotem wykonanym ze zwykłej stali. Może to być między innymi:
- metalowa puszka,
- nóż ze stali węglowej,
- stalowy druciak,
- śrubka lub podkładka,
- żeliwna patelnia,
- metalowy koszyk,
- narzędzia używane podczas montażu.
Jeżeli taki przedmiot pozostaje na mokrej powierzchni, może zacząć korodować. Powstała rdza przenosi się następnie na stal nierdzewną i tworzy brązowy nalot. Zlew może wyglądać na skorodowany, mimo że plama pochodzi z zewnętrznego źródła.
Zjawisko to nazywane jest czasami korozją kontaktową albo obcą rdzą. Jeżeli nalot zostanie szybko usunięty, powierzchnia zlewu zazwyczaj nie jest trwale uszkodzona.
Czy stalowy druciak może spowodować rdzę?
Tak. Metalowe druciaki są jednym z najczęstszych powodów pojawienia się punktowych śladów korozji. Podczas szorowania niewielkie fragmenty zwykłej stali mogą wbić się w powierzchnię zlewozmywaka. Pod wpływem wody zaczynają rdzewieć, pozostawiając liczne rude kropki.
Dodatkowo druciak może zarysować powierzchnię i uszkodzić jej estetyczne wykończenie. Do czyszczenia zlewozmywaka stalowego lepiej używać miękkiej gąbki, ściereczki z mikrofibry albo delikatnej szczotki z tworzywa sztucznego.
Czy sól może zaszkodzić stalowemu zlewowi?
Sól kuchenna zawiera chlorki, które w wysokim stężeniu mogą być niebezpieczne dla stali nierdzewnej. Krótkotrwały kontakt z solą podczas przygotowywania posiłków nie powinien stanowić problemu. Ryzyko pojawia się wtedy, gdy sól, solanka albo bardzo słona woda pozostają na powierzchni przez długi czas.
Nie należy zostawiać w zlewie rozsypanej soli, naczyń po kiszonkach, słonej zalewy ani wilgotnych opakowań przez wiele godzin. Po kontakcie z solą powierzchnię warto dokładnie opłukać czystą wodą.
Chlorki mogą również znajdować się w niektórych środkach chemicznych. Szczególnie ostrożnie należy stosować preparaty zawierające chlor.
Środki zawierające chlor a korozja stali
Jednym z największych zagrożeń dla stalowego zlewu są silne preparaty zawierające chlor, w tym nierozcieńczone wybielacze, środki do dezynfekcji oraz preparaty do czyszczenia toalet.
Pozostawienie takiego środka na powierzchni może naruszyć warstwę ochronną stali. W konsekwencji mogą pojawić się przebarwienia, matowe plamy, a w skrajnych przypadkach punktowa korozja.
Jeżeli środek z chlorem przypadkowo dostanie się na zlew, należy natychmiast spłukać go dużą ilością wody i wytrzeć powierzchnię do sucha. Nie należy pozostawiać w komorze gąbek ani ściereczek nasączonych wybielaczem.
Czy uszkodzona powierzchnia zlewu może rdzewieć?
Stal nierdzewna ma zdolność odbudowy warstwy pasywnej w kontakcie z tlenem. Drobne rysy nie zawsze prowadzą więc do korozji. Problem może pojawić się wtedy, gdy powierzchnia zostanie silnie uszkodzona i jednocześnie narażona na działanie chloru, soli lub stałej wilgoci.
Głębokie zarysowania powstałe podczas używania niewłaściwych narzędzi mogą zatrzymywać brud i osady. W takich miejscach łatwiej gromadzą się substancje agresywne dla stali.
Z tego powodu nie należy czyścić zlewu papierem ściernym, szczotką drucianą ani ostrymi narzędziami.
Czy woda z instalacji może powodować rdzawe plamy?
Czasami rude ślady nie pochodzą ani ze zlewu, ani z pozostawionych naczyń. Ich źródłem może być instalacja wodna. Woda zawierająca podwyższoną ilość żelaza może pozostawiać pomarańczowy lub brązowy osad.
Podobny efekt może wystąpić po pracach hydraulicznych, wymianie rur albo czasowym pogorszeniu jakości wody. Drobiny rdzy i osady z instalacji trafiają wtedy do komory zlewu i pozostają na jej powierzchni.
Jeżeli nalot pojawia się również na baterii, naczyniach albo w innych punktach poboru wody, warto sprawdzić stan instalacji i jakość wody.
Jak usunąć rdzawy nalot ze zlewu stalowego?
Świeży nalot można często usunąć miękką gąbką i środkiem przeznaczonym do czyszczenia stali nierdzewnej. Preparat należy stosować zgodnie z instrukcją producenta i dokładnie spłukać po zakończeniu czyszczenia.
Nie należy intensywnie szorować powierzchni przypadkowymi proszkami ściernymi. W przypadku zlewu ze szczotkowanym wykończeniem czyszczenie powinno odbywać się zgodnie z kierunkiem struktury stali, a nie ruchami okrężnymi.
Przed użyciem środka chemicznego warto wykonać próbę w mało widocznym miejscu.
Jak zapobiegać pojawianiu się rdzy?
Najważniejsza jest regularna, ale łagodna pielęgnacja. Po użytkowaniu zlew należy opłukać, usunąć resztki jedzenia i w miarę możliwości wytrzeć do sucha. Nie należy pozostawiać na mokrej powierzchni metalowych puszek, narzędzi, noży ani żeliwnych naczyń.
Do czyszczenia najlepiej używać płynu do naczyń, miękkiej gąbki i preparatów przeznaczonych do stali nierdzewnej. Trzeba unikać metalowych druciaków, silnych wybielaczy, preparatów do toalet, środków z chlorem oraz długotrwałego kontaktu z solą.
Przeczytaj artykuł na temat Czy ręcznie spawany zlew jest lepszy?
Podsumowanie artykułu
Zlew stalowy może pokryć się rdzawym nalotem, ale nie zawsze oznacza to korozję samego zlewozmywaka. Bardzo często źródłem problemu są metalowe przedmioty, druciaki, drobiny żelaza z instalacji albo agresywna chemia.
Dobrej jakości stal nierdzewna jest odporna na typowe warunki kuchenne, pod warunkiem prawidłowego użytkowania. Regularne płukanie, delikatne czyszczenie i unikanie chloru pozwalają zachować estetyczny wygląd zlewu przez wiele lat. Gdy pojawią się pierwsze rude punkty, warto usunąć je szybko i ustalić ich rzeczywistą przyczynę, zamiast od razu zakładać, że cały zlew uległ korozji.